Gençlere sosyal medya yasağı mı? 15 yaşındaki halim buna pek razı değil

15 Ağustos 2026 tarihinde yayımlandı

Anayasa Konseyi cuma günü, 1 Eylül'de yürürlüğe girecek olan 15 yaş altına sosyal medya yasağını iptal etti. Birçok insan öfkeli ve onları anlıyorum. Ama içimdeki bir parça, en eski olanı, biraz rahatlamış durumda ve size nedenini anlatacağım.

Çocukken hastalık derecesinde utangaçtım. Yabancılarla konuşamaz, en ufak bir arkadaşlık kuramazdım: tek arkadaşlarım beni seçmiş olanlardı, ben kimseyi seçmemiştim. Okul beni dehşete düşürüyordu ve açıkçası mutsuz bir çocuktum. Neyse ki ayakta kalmak için video oyunları vardı; evet evet, oyunlar, düzenli olarak dünyanın bütün kötülüklerinden sorumlu tutulanlar.

Sonra Internet geldi.

IRC'de, Infonie'nin Talkie'sinde, ICQ'da ve sonra MSN'de, ne utangaçlığımı ne de komplekslerimi gören insanlarla konuşarak bütün geceler geçirdim. Biraz var olmaya, ne olmak ve başkalarına ne anlatmak istediğimi düşünmeye orada başladım. En iyi arkadaşlarım o gecelerden geliyor. Kültürümün ve becerilerimin önemli bir kısmı da öyle.

Evet, tam 15-16 yaşındaydım, yani yasanın alt sınır olarak koymak istediği yaş. Daha erken başlamak bana zarar verir miydi? Açıkçası hiçbir fikrim yok. Ama bu alanların bende neyi onardığını biliyorum ve yasaklar hayal etmek bana biraz riskli bir iş gibi görünüyor.

"İyi ama 2026'daki TikTok'un senin o zamanki IRC'inle hiçbir alakası yok." Doğru. Ama açıkçası, IRC'de geçirdiğim gecelik 8 saat, bugünkü 8 saatlik TikTok'tan pek de fazlasına yaramıyordu. O zaman da dünyayı kurtarmıyorduk; çoğu zaman sadece birbirimize laf sokmak, takılmak ve saçmalamakla geçen saatlerdi.

Şimdi, saf da değilim; sonsuz kaydırma muhtemelen bir sorun. Bağımlı kılmak için tasarlanmış algoritmalar da öyle, ve yok denecek düzeydeki moderasyon, aslında iyi olabilecek pek çok alanı mahvediyor. Asıl bunlara saldıralım o halde. Kaldı ki Konsey, özel hayat için en ufak bir güvence içermeyen yaş doğrulamasını da iptal etti. Ayrıca, 16 yaş altının 2025 sonundan beri yasaklı olduğu Avustralya'da gençler engeli VPN'lerle ve abilerinden ödünç alınan hesaplarla aşıyor, hem de kitlesel biçimde.

Peki bu çocuklara daha iyi ne öneriyoruz? Tatile gitmek bir lükse dönüştü. Televizyon onlar için artık pek bir şey üretmiyor, yaratıcılık, ebeveynlerinin nostaljisi için tasarlanmış remake'ler etrafında dönüp duruyor. Onlara pek başka kapı açmayan bir dünyada kaydırdıkları için suçlanıyorlar.

Bunun yanında Arcom temmuzda, 10-14 yaş grubunun üçte ikisinden fazlasının kendi yasaklarına destek verdiğini ölçtü. Ellerindeki şeyin alınmasını bizzat talep eden çocuklar, gerçekten inanılmaz. Makinenin bozulduğunu onlar bile hissediyor. Ama girişe asılan bir yaş tabelası onu tamir etmeyecek. Bana göre asıl iş, başka bir şey yaratmak; Avrupa örneğin daha güvenli, daha çeşitli, algoritmasız, iyi modere edilen, gelişme çağındaki yetişkinleri ağırlayabilecek sosyal ağlar önermek için çalışabilir, TikTok ve X'in artık kimseyi korumadığı bir dönemde.

Yazan: Paingout